Nieuwe opdracht voor VIVEL vanaf 2027 - Actieplan

Nieuwe opdracht voor VIVEL: wat betekent dat voor jou als eerstelijnsprofessional?

De Vlaamse Regering keurde op 9 oktober 2026 principieel een nieuw opdrachtenkader voor VIVEL goed. Vanaf 1 januari 2027 bundelt het Vlaams Instituut voor de Eerste Lijn al zijn krachten rond één doel: geïntegreerde zorg en ondersteuning (GIZO) in heel Vlaanderen waarmaken, samen met de zorgraden. Wat verandert er voor huisartsen, verpleegkundigen, apothekers, kinesitherapeuten, vroedvrouwen, maatschappelijk werkers en de andere zorg- en welzijnsprofessionals in de eerste lijn? En wat blijft er hetzelfde?

Geïntegreerde zorg, via de zorgraden tot bij jou

Geïntegreerde zorg betekent dat zorg- en welzijnsprofessionals rond een persoon samenwerken, vertrekkend van wat die persoon zelf belangrijk vindt. De komende jaren krijgt dat stap voor stap vorm via de programma’s van het Interfederaal Plan Geïntegreerde Zorg. Het eerste programma richt zich op kwetsbare zwangere vrouwen en hun gezin tijdens de eerste 1.000 dagen. Daarna volgt een programma rond kwetsbare personen.

De zorgraden van de 60 eerstelijnszones vertalen die programma’s naar hun regio, samen met de professionals op het terrein. VIVEL ondersteunt hen daarbij. Wat Vlaanderen-breed kan, ontwikkelt VIVEL één keer voor iedereen, zodat niet elke regio het wiel opnieuw moet uitvinden. VIVEL wordt daarbij geen bijkomend bestuursniveau: de keuzes in de regio blijven bij de zorgraden.

Wat VIVEL in 2027 doet

Het actieplan 2027 van VIVEL omvat zes opdrachten:

Het perinataal programma in goede banen leiden. VIVEL neemt het programmamanagement op Vlaams niveau op. Het brengt alle partners samen, volgt de voortgang op en zorgt dat de verschillende deelprojecten op elkaar aansluiten. Zo verloopt de invoering in alle regio’s op een samenhangende manier.
Opleidingen en methodieken ontwikkelen. Samenwerken rond een persoon vraagt meer dan kennis. Het vraagt ook dat je partners betrekt, overtuigt en omgaat met weerstand tegen verandering. VIVEL ontwikkelt opleidingen rond change management, doelgerichte zorg, storytelling, intervisie en monitoring, toegepast op geïntegreerde zorg.
Informatie bundelen en vindbaar maken. Er bestaat veel bruikbaar materiaal over geïntegreerde zorg, zoals draaiboeken, flowcharts en e-learnings. VIVEL brengt het samen en maakt het toegankelijk via VIVEL.be, de VIVEL Academie en deze nieuwsbrief.
Expertise opbouwen in elke regio. Via train-the-trainertrajecten leidt VIVEL zorgraadmedewerkers op tot experten die op hun beurt collega’s in andere regio’s ondersteunen. VIVEL’s provinciale aanspreekpunten blijven het vaste contact voor de zorgraden en vangen signalen op uit het terrein.
Van elkaar leren. In het digitale leernetwerk geïntegreerde zorg delen zorgraden en partners uit de brede eerste lijn goede praktijken, rond onder meer zorgcoördinatie, wijkgericht werken en de rol van de mantelzorger. Daarnaast organiseert VIVEL intervisies voor zorgraadmedewerkers.
Meten wat werkt. VIVEL meet en bevraagt hoe bruikbaar het aanbod is, en stuurt bij waar nodig.

Wat betekent dat voor jou?

Je zorgraad is jouw sterkere partner

Wil je weten wat geïntegreerde zorg concreet betekent in jouw regio, of wil je mee aan tafel bij een lokaal project? Dan is je zorgraad de juiste plek. Door te investeren in de deskundigheid van de zorgraadmedewerkers, wil VIVEL dat zij jou en je collega’s beter kunnen ondersteunen. Je zorgraad vind je via eerstelijnszone.be.

Je bent welkom in het leernetwerk

Ben je betrokken bij of geïnteresseerd in samenwerking rond geïntegreerde zorg? Het leernetwerk staat ook open voor partners uit de brede eerste lijn. De volgende editie vindt plaats op dinsdag 8 december 2026, van 14 tot 16 uur, online en zonder inschrijving en zal over geïntegreerd werken in perinatale zorg gaan.

Geïntegreerde zorg en ondersteuning in preventie

Er bestaan veel preventiemethodieken en -tools, rond onder meer gezonde voeding, valpreventie, mentaal welzijn, beweging… Ze sluiten alleen niet altijd goed aan bij de praktijk in een huisartsenpraktijk, een apotheek of de thuiszorg. Daarbij zetten we ook onze GIZO bril op. VIVEL ontwikkelt zelf geen methodieken. Wel toetst VIVEL bestaande methodieken op hun bruikbaarheid in de eerste lijn, en helpt VIVEL ze verspreiden via de VIVEL Academie, de nieuwsbrief, de zorgraden en de beroepsgroepen. Zo wil VIVEL bijdragen aan preventie die beter samenhangt en minder versnipperd is. Die opdracht krijgt een aparte financiering. Op 23 oktober keurde de Vlaamse Regering deze subsidie goed om de preventieopdracht in 2027 en 2028 voort te zetten.

Wat VIVEL niet meer kan doen

Met minder middelen moet VIVEL keuzes maken. Het programmamanagement en de ondersteuning van de zorgraden krijgen voorrang. Daardoor kan VIVEL minder deelnemen aan werk- en stuurgroepen en minder brede beleidsinput geven dan vroeger. VIVEL blijft wel signalen uit de praktijk doorgeven aan het beleid. Wat niet verandert: de persoon met een zorg- en ondersteuningsnood en zijn mantelzorgers blijven centraal staan in de missie van VIVEL. Geïntegreerde zorg is geen doel op zich, maar een middel om mensen zo lang en zo goed mogelijk thuis te ondersteunen, in hun eigen vertrouwde omgeving.

Hoe verloopt het verder?

Het gewijzigde besluit gaat nu voor advies naar de Raad van State. Daarna volgt de definitieve goedkeuring door de Vlaamse Regering. VIVEL houdt je via de nieuwsbrief op de hoogte van nieuwe materialen, het leernetwerk en het preventieaanbod.